Mindfulness voor je Kids (en deel 2)

Kinderen kunnen leren om hun gevoelens te plaatsen en tot rust te komen. Dit is belangrijk, want steeds vaker hebben ze last van spanningen of haken ze af op school. Mindfulness, de succesvolle methode om efficiënt om te gaan met stress, blijkt ook bij kinderen tot goede resultaten te leiden. Ze leren hun aandacht te versterken en krijgen meer zelfvertrouwen. Dit boek introduceert kinderen op een heel speelse manier in de wereld van mindfulness, aan de hand van een leuk verhaal met aangepaste oefeningen. Zowel ouders als kinderen maken kennis met Pol de Trol, Grommy en Hartenlief, en zetten samen een eerste stap naar meer rust en harmonie.

De auteur is arts bij de dienst psychiatrie van het Universitair Ziekenhuis Gent en oprichter van het Instituut voor Aandacht en Mindfulness, waar wetenschappelijk onderzoek naar mindfulness wordt gedaan. In dit boek werkt hij een aantal sessies uit om kinderen te laten kennismaken met mindfulness, een therapievorm die gebaseerd is op oosterse wijsheden. Uitgangspunt is dat we rust kunnen vinden door onze aandacht te richten op het huidige moment. De auteur schreef al meer boeken over mindfulness voor volwassenen en jongeren.

Voor dit boek werkte hij samen met Berti Persoons, die zelf mindfulnessopleidingen volgde en werkt als I.V.-psychotherapeut, en Veronique Benoit, bezieler van Kiddy Minds, de mindfulnesstraining voor kinderen. In een inleiding krijgt de lezer informatie over de basis van mindfulness en worden enkele belangrijke begrippen uitgelegd. Daarna wordt aan de hand van 'Het verhaal van Pieter en Pol de Trol' een therapie uitgewerkt in zestien etappes.

De oefeningen zijn op maat van kinderen vanaf ca. 8 jaar gesneden en zijn geillustreerd met clichematige zwart-wittekeningen. Het boek bevat enkele invuloefeningen. Een degelijke gids voor ouders en therapeuten, waaruit blijkt dat mindfulness ook kinderen concentratie en rust kan brengen.




Mindfulness voor je Kids (deel 2)

Mindfulness voor kinderen wordt steeds populairder: van David Dewulfs Mindfulness voor je kids zijn ondertussen meer dan 5000 ex. verkocht. Dit boekje bevat een volledig nieuw verhaal dat je samen met je kind kunt lezen. Op de bijbehorende cd vind je meditatieoefeningen die specifiek afgestemd zijn op kinderen.

Dit nieuwe boekje bevat oefeningen voor jonge kinderen om bewust te leren leven en om te gaan met stress. Het is het vervolg op het basisboek 'Mindfulness voor je kids'* (2009). Met een nieuw avontuur van de 8-jarige Pieter en de wijze Pol de Trol, dat ouders/begeleiders kunnen voorlezen.

In tien hoofdstukken komen emoties als boosheid, angst en blijdschap aan de orde en hoe je hier goed mee om kunt gaan. Realistisch met een vleug magisch denken; het is zeker niet zweverig. Elk hoofdstuk heeft minstens een paginavullende, vrij clichematige zwart-wittekening.

Op de cd staan vijftien meditatieoefeningen, zoals 'De berg worden' en 'Je hart als een bloem', waarbij de nadruk ligt op een goede ademhaling. Ze zijn zeer rustig ingesproken door een kind. Als bonus is het liedje 'Pol de Trol' opgenomen.

David Dewulf, die van beroep arts is, richtte het Instituut voor Aandacht en Mindfulness op voor kinderen en volwassenen. Hij schreef o.a. 'Mindfulness voor jongeren' (2009).

Mindful omgaan met Plagen en Pesten

Mindful omgaan met plagen en pesten combineert een middeleeuws verhaal met meditatieve werkvormen op maat voor kinderen. Het hoofdpersonage Princie komt terecht in een onbekende wereld en ontmoet er Vero de kluizenaar die hem vaardigheden aanreikt waardoor hij mindful kan antwoorden op moeilijke situaties. Hij leert op een niet-oordelende wijze omgaan met plagen, ruzie maken en pesten.

Via de talrijke verhalen, die samen een geheel vormen, worden sluimerende plaag- en pestprocessen zichtbaar. Deze verhalen worden dan besproken met behulp van meditatie, opdrachten en werkblaadjes. De kinderen krijgen zo inzicht in het pestproces en er worden hun handvatten (empathisch inlevingsvermogen, acceptatie, grenzen stellen, grenzen bij een ander herkennen, leren STOPPEN) aangereikt om op een meer mindvolle wijze met zichzelf en met een ander om te gaan. Zo wordt de verbondenheid tussen kinderen aangewakkerd of hersteld.

Dit boek richt zich tot kinderen en tieners van ca. 10 tot 14 jaar en tot hun begeleiders: leerkrachten, opvoeders, psychologen en andere hulpverleners en ouders.

Over de auteurs:
Berti Persoons is onderwijzer en remedial teacher en volgde de opleiding in het denkontwikkelend onderwijs. Hij rondde de opleiding als mindfulness-trainer af aan het Instituut voor Aandacht en Mindfulness. Hij volgt momenteel een 4-jarige opleiding tot psychotherapeut aan de Educatieve Academie te Berchem.

Veronique Benoit studeerde kinesitherapie en vervolmaakte zich in relaxatietherapie. Ze heeft een privepraktijk waar ze volwassenen en kinderen begeleidt die kampen met stress, psychosomatische en emotionele problemen. Ze volgde de opleiding tot mindfulness-trainer en heeft als grote ambitie kinderen te laten kennismaken met meditatie.

Veronique Benoit en Berti Persoons richtten in 2010 samen met Virginie Vandaele KiddyMinds vzw op.

Biblion recensie
Dit boek bespreekt hoe mindfulness, een aandachts- en meditatietraining, kan helpen om pestgedrag een halt toe te roepen. De auteurs werken als onderwijzer en mindfulnesstrainer, en als relaxatietherapeut. Het uitgangspunt is een middeleeuws verhaal, waarmee de auteurs sluimerende plaag- en pestprocessen zichtbaar willen maken. Het hoofdpersonage Princie komt terecht in een onbekende wereld, waar hij Vero ontmoet, een kluizenaar die hem vaardigheden aanreikt om mindful te antwoorden op moeilijke situaties.

Het boek is opgebouwd uit talrijke korte verhaaltjes met opdrachten die kinderen aanzetten om over zichzelf na te denken. De bedoeling is dat ze hun ervaring in het nu exploreren, en zo hun gedachten, gevoelens en lichamelijke gewaarwordingen leren kennen. Op die manier zouden ze spanningen sneller opmerken en er op een andere manier mee leren omgaan. Verder leren kinderen hoe ze 'stop' kunnen zeggen.

Een boeiend boek, dat kinderen leert om op een niet-oordelende wijze om te gaan met plagen, ruzie maken en pesten. Afwisselende lay-out, verlucht met zwart-witafbeeldingen en schema's.

Het MindfulKids project

Vanwege de positieve effecten van Mindfulness op het voorkómen en verminderen van stress heeft stichting Fonds voor het Hart een uniek project geïnitieerd: MindfulKids. Het doel van het project is om kinderen al op jonge leeftijd te leren om goed met stress om te gaan, zodat zij daar hun leven lang profijt van hebben.

De MindfulKids training
Met de MindfulKids training leren kinderen hoe hun meest waardevolle instrument, namelijk hun aandacht, werkt. Tijdens een 6-weekse training in de klas (2 sessies per week van 30 minuten) leren zij door middel van de aandachtsoefeningen hoe zij hun aandacht bewuster, in het hier en nu, kunnen gebruiken. Ook leren zij hoe zij zonder oordeel naar hun ervaringen kunnen kijken. Dit kan onder andere positieve effecten hebben op concentreren, het omgaan met stress en spannende situaties, en sociale interacties. De leerkracht neemt ook deel aan de sessies, en wordt gevraagd om op de overige dagen een korte oefening van 5 minuten met de klas te doen.

De kinderen ontvangen hand-outs waarin de kern van de les is weergegeven en enkele suggesties voor aandachtsoefeningen thuis. De training is ontwikkeld door Rob Brandsma (gzpsycholoog en Mindfulness trainer) en George Langenberg (Mindfulness trainer, oud-leerkracht en oud-gezinswerker).

Onderzoeksresultaten
De resultaten van een aan het programma gekoppeld effectonderzoek laten zien dat de deelnemende kinderen minder piekeren en zich meer bewust zijn van emoties.

Zij kunnen ze ook beter onderscheiden en te uiten en weten lichamelijke sensaties beter te herkennen. Dit effect was 8 weken na de training zelfs nog sterker.

Kinderen die voor de training laag scoorden op geluksgevoelens lieten, zowel direct na de training als 8 weken later, een sterke toename in geluk zien.

Kinderen die voor de training laag scoorden op gevoel van coherentie, lieten na de training een toename zien in de mate waarin zij hun leven als begrijpelijk, hanteerbaar en betekenisvol ervaren.

Ouders van kinderen die hoog scoorden op angsten, merkten op dat hun kinderen na de training beduidend minder angstig waren dan vóór de training.

Direct na de training werd gevonden dat kinderen zich minder agressief, meer sociaal competent en minder teruggetrokken gingen gedragen.

Bij kinderen die voor de training meer moeite hadden met inslapen en doorslapen werd na de training eveneens een verbetering gevonden. Ook rapporteerden ouders een afname in nachtmerries, met name wanneer kinderen hier voor de training last van hadden. De training had bovendien een direct effect op vermoeidheid overdag. Echter, 8 weken na de training was dit effect verdwenen. Er werd geen effect gevonden op lichamelijke onrust bij kinderen tijdens het (in)slapen (zoals spiertrekkingen of praten in de slaap).

Leerkrachten rapporteerden direct na de training een toename in de invloed die leerlingen op hun omgeving hadden. Dit effect was 8 weken na de training echter weer verdwenen. Ook werd direct na de training een toename in het respect tussen leerlingen binnen de klassen gerapporteerd. Daarnaast werd een toename in vriendschap en betrokkenheid tussen leerlingen gevonden.

Conclusies
De resultaten uit het pilot-onderzoek zijn veelbelovend en laten zien dat de MindfulKids training positieve effecten heeft op weerbaarheid tegen stress en het functioneren van leerlingen in groep 5 t/m 8. Kinderen piekerden minder na de training, waren zich meer bewust van hun emoties, ervoeren meer geluksgevoelens en ervoeren hun leven meer als begrijpelijk, hanteerbaar en betekenisvol. Volgens hun ouders waren kinderen na de training bovendien minder angstig en lieten zij een verbetering zien in hun gedrag. Ook zagen ouders een vermindering in slaapproblemen na de training. Er zijn aanwijzingen dat de effecten van de training ook door de leerkrachten werden teruggezien in een verbeterd klimaat in de klas. De meeste positieve effecten bleven ook 8 weken na de training nog zichtbaar. Hoewel de meeste positieve effecten ook in de hele onderzoeksgroep gevonden werden, zijn de effecten het grootst bij kinderen die hier het
meeste behoefte aan hebben. De training helpt dus zowel bij het voorkómen als bij het verminderen van stress en gerelateerde problemen.

Zie ook: http://levendinaandacht.blogspot.com/2011/10/

Mindfulness in de klas

Hoe te zorgen voor een "mindful" atmosfeer op school en in de klas

Op basis van het Amerikaanse "Mindful Schools Program" volgen hier een aantal richtlijnen voor leerkrachten die in hun klas zelf aan de slag willen gaan met Mindfulness. Sinds 2009 wordt het "Mindful Schools" Programma toegepast bij meer dan 7000 kinderen in 26 scholen. Het programma staat volkomen los van religie of levensovertuiging, is vrijwel kostenloos en is gebaseerd op korte, interactieve en simpele oefeningen. Reacties van leerkrachten, schoolhoofden, ouders en leerlingen laten zien dat het werken met Mindfulness een positieve invloed heeft op het individuele welbevinden van de leerlingen en op de sfeer in de klas en de school als geheel.

Doel... 
Omdat het ontwikkelen van Mindfulness iets is waar je heel je leven van kunt profiteren en dat heel je leven kan blijven groeien, is het belangrijk om de basis ervan goed te verankeren.
Mindfulness, indien goed toegepast, betekent vooral:

• Bewustzijn (aandacht schenken aan wat je via je zintuigen en je denken ervaart); 
• Niet-oordelen (alles en iedereen "neutraal" benaderen en je onthouden van het toekennen van labels als "goed" of "slecht"); 
• Kalmte en gelijkmoedigheid (je niet steeds maar laten verleiden door de drang om te "doen". Hoewel je lichaam best in beweging mag zijn). 

Gebruik Mindfulness nooit als middel om ongewenst gedrag te begrenzen of gewenst gedrag af te dwingen. Mindfulness is in de eerste plaats acceptatie van wat is...

Zorg dat je zelf aan aandachttranining doet...
Je hoeft echt niet gelijk een 8-weekse training te volgen, maar als je weet waar je over praat, dan zul je zelf ook effectiever les kunnen geven in mindfulness. Je kunt tenslotte alleen dat goed overbrengen, wat je zelf hebt ervaren...

Kies de juiste tijd...
Wij zijn allemaal gewoontedieren! Probeer de mindfulnessoefiningen altijd op hetzelfde tijdstip te doen. Veel leerkrachten hebben de ervaring dat een korte mindfulnessoefening hun klas helpt om tot rust te komen na een pauze, of een "vrije" les. Natuurlijk mag je mindfulnessoegeningen ook meermalen per dag doen.

Kiez de juiste omgeving... 
Maak duidelijk dat de mindfulnessoefeningen iets speciaals zijn. Laat de kinderen hun tafel vrijmaken, of laat ze in een kring op de grond gaan zitten. Vraag of er vooraf nog iemand naar de WC moet en wijs erop dat iedereeen stil moet zien en niet moet gaan rondlopen.

Betrek de leerlingen erbij... 
De simpelste manier om ervoor te zorgen dat Mindfulnessoefeningen een vast onderdeel van de les gaan worden is om de leerlingen er bij te betrekken. Maar een rooster waarop staat wie, wanneer de mindfulness bel mag luiden. Als je ervoor zorgt dat je de oefeningen iedere dag op hetzelfde tijdstip uitvoert, dan wordt je er vanzelf door hem of haar aan herinnerd dat het tijd is...

Deel ervaringen... 
Kinderen reageren goed op voorbeelden. Vertel op wat voor momenten jij zelf mindfulness toepast in jouw leven. Als je bijvoorbeeld vertelt over een recente emotionele ervaring en uitlegt hoe Mindfulness jou daarbij heeft geholpen, kunnen de kinderen horen hoe het wordt toegepast en dat vervolgens bij hun eigen ervaringen gebruiken.

Nodig de kinderen uit om aan de klas te vertellen wat ze tijdens een oefening dachten of voelden. Of over iets dat moeilijk was of voor afleiding zorgde. Hierdoor kunnen zij zich bewust worden van dingen die ze anders niet zouden opmerken.

Oefen iedere dag! 
Des te eerder je begint om Mindfulness een onderdeel te maken van de les (al is het maar een minuutje per dag), des te sneller zal het een vast patroon kunnen worden en iets waar de kinderen zelfs naar uit kijken.

Een simpele oefening om mee te beginnen is b.v. afwisselend dagelijks een minuut mindful luisteren naar omgevingsgeluiden en een minuut mindful ademhalen.

Gebruik de onderstaande instructie voor een eenvoudige dagelijks mindfulnessoefening. Het kost je niet meer dan één, hooguit twee minuten. Als je dat wilt, dan kun je na een tijdje gaan afwisselen met (langere) oefeningen met meer diepgang of creativiteit. Of je kunt de oefening gewoon iedere dag herhalen.

1. "We gaan nu allemaal naar ons "mindful lichaam". Rechtop zitten, ogen dicht. Kalm en rustig..."
2. “Ga met je aandacht naar het geluid dat je zometeen hoort, Blijf aandachtig luisteren tot het helemaal weg is...”
3. Luidt de “mindfulness bell,” of laat hem luiden. Of gebruik een eigen bel of ander instrument met een aanhoudend geluid waar de kinderen hun aandacht op kunnen richten.
4. “Steek je hand op zo gauw je het geluid niet meer hoort”
5. Zo gauw iedereen zijn/haar hand opsteekt: “Leg nu langzaam, Mindful en met aandacht je hand op je buik of je borst en voel met je hand dat je adem haalt".Je kunt de kinderen helpen om hun aandacht te blijven richten door instructies te geven als: "Adem in... Adem uit..." of  "Voel de lucht naar binnen /buiten stromen...".
6. Luidt, om het einde van de oefening aan te geven weer de “mindfulness bell,” of laat hem luiden.